Kansrijke kosmopolieten

Bij Buitenhof werd vanmiddag een interessante discussie gevoerd over generaties. De jongere generatie zou zich afzetten tegen de oudere generatie, de babyboomers. De discussie had een hoog ‘wij vs. zij’-gehalte. Wij, de jonge generatie, is de oudere generatie zat. De babyboomers hebben de pensioenpotten leeggeroofd en wij voelen ons niet thuis in hun instituties.

Maar wie zijn ‘wij’? Sywert van Lienden moest de jonge generatie vertegenwoordigen, en sprak telkens over ‘wij’. Wij zijn niet meer thuis in hun instituties, wij willen dit, wij doen zus, wij denken zo. Maar wij is niet mij. Van Lienden’s nieuwe beweging G500 zou een spreekbuis moeten zijn van de jongeren en van de eisen van die generatie, maar is dat niet. Het is vooral een spreekbuis van de nieuwe kosmopolitische elite. Het zijn de jongeren die studeren aan de universiteit, De Groene Amsterdammer lezen, die elkaar ontmoeten in De Balie of De Rode Hoed en die The Economist op hun iPad lezen. Het zijn hoogopgeleide, welvarende jongeren.

Waarom toch alleen die groep telkens aan het woord laten? In elke discussie over de toekomst hoor ik alleen die hoogopgeleide groep jongeren. Die groep kansrijke jongeren voert het debat, maar waar is de mbo’er die vindt dat hij te weinig leert om later goed zijn beroep uit te kunnen oefenen? Waar is de straatmaker van vijfentwintig die al jaren dagelijks op straat werkt? Waar is in dit debat de laagopgeleide? Waar is de bijstandsmoeder van zevenentwintig die moet knokken voor haar bestaan? Dit debat wordt constant alleen gevoerd door die kosmopolitische, kansrijke groep van mijn generatie. Als Sywert van Lienden het over ‘wij’ heeft, voelen slechts een deel van die generatie zich aangesproken.

Dit is dus het probleem. Dit debat wordt gevoerd in de debatclubjes op de UvA, bij de studentenvereniging in Leiden, en niet op straat. Als een hoogopgeleide ‘wij’-denker pleit voor verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 (of zelfs nog hoger) is dat vooral wensdenken dat feilloos aansluit op het wereldje van die hoogopgeleide groep. Voor een zzp-jongere die hier en daar wat ‘klusjes’ doet, is 67 geen probleem. Het is een vitale, gezonde, kansrijke en welvarende groep jongeren die, in tegenstelling tot de stratenmaker, op hun zestigste nog niet fysiek gesloopt is. Voor de ‘wij’-groep is 67 prima, of misschien zelfs nog te weinig. De laagopgeleide jongere gaat echter gemiddeld zeven jaar eerder dood dan zijn universitair geschoolde leeftijdgenoot. Maar ook dit debat is alleen gevoerd binnen die hoogopgeleide ‘wij’-denkers. Een jongere van nu die een zwaar beroep uitoefent, heeft hele andere belangen dan die UvA-student die op vrijdagavond in De Balie borrelt. Die heeft als eerste prioriteit brood op de plank krijgen, en niet ‘het generatiedebat’. Die heeft veel meer belang bij een AOW op 65 dan op 67.

Dat dus. De Buitenhof-uitzending vertolkte vooral de discussie die gevoerd wordt onder die eerste groep jongeren, de kansrijke, kosmopolieten. De twee groep, de lageropgeleide, werkende jongeren, kwam helaas niet aan het woord. Terwijl ook zij deel uitmaken van dezelfde generatie. In feite is er meer sprake van een sociaal-economisch conflict, dan van een generatieconflict.

Advertenties

9 gedachtes over “Kansrijke kosmopolieten

  1. “Waarom toch alleen die groep telkens aan het woord laten?”

    Andere groepen interesseren zich niet uit zichzelf voor politiek en doen dus niet mee aan (de vorming van) bestuursprocessen. Ze worden derhalve uiteindelijk ‘democratisch bestuurd’ door de dichtgetikte luxekosmopolieten die wél willen besturen, leiden en/of het land willen vormen en die denken dat hun ideeën zó goed zijn, dat iedereen ze over wil nemen. Politiek zal nou eenmaal altijd een door een van zichzelf overtuigde (en daarom geoogklepte) elite gerund bedrijfje zijn.

    Dat een ‘sociaal-economisch conflict’ noemen, komt in de buurt. Maar dan ga je iets te politiek correct het simpele doch onweerlegbare argument ‘beperkt intellect en dito wereldbeeld’ bij het gros van de bevolking uit de weg. ‘Sociaal-economisch’ is een politieke systeemterm. Intellect is genetisch – en dus inherent menselijker. Evolutie gaf Sywert de behoefte om de Groene Amsterdammer te lezen. Zoals evolutie het gros der bevolking een liefde voor SBS6 en de TROS schonk. Niets mis mee, integendeel. Ieder het zijne, naar genetisch bepaald vermogen. Maar vanuit de politiek opgelegd beleid (lees: wensdenken) dwingt die twee stromingen coute que coute door dezelfde trechter, waarbij Sywert c.s. degenen zijn die van bovenaf de druk uitoefenen om iedereen door het smalle uiteinde te proppen, om op die manier een samenleving ‘homogeen’, of ‘gelijk’ te maken. En dat is onmogelijk, vooral als je er factoren als regio, allochtone afkomst, religieuze voorkeur, enzovoorts, etcetera in de formule meeneemt.

  2. Veel te zwart-wit. Alsof je als hoogopgeleide altijd pas op je dertigste gaat werken of uit een geweldig milieu komt en niet voor brood op de plank hoeft te werken, maar steenrijk wordt van wat een paar freelanceklusjes. En alsof iedere laagopgeleide zielig is en voor zn bestaan moet vechten.

    Er zijn zat beroepen die je met je handen doet waar je een rijkelijk belegde boterham mee kunt verdienen en zat studies waarna je blij mag zijn als je modaal gaat verdienen (of überhaupt werk kunt vinden in de gewenste richting).

    Ben ik elitair omdat ik gestudeerd heb, van zware literatuur hou en viool speel? Of zielig omdat ik uit een achterbuurt kom, in een slechte wijk woon, opgegroeid ben met een vader in zwaar beroep (nachtdiensten) en een zieke moeder, en nog nooit modaal heb verdiend?

    Ik krijg bijna een identiteitscrisis van dit soort zwartwitte flauwekul. En lageropgeleiden doe je hiermee ook geen recht door ze als zielige, zwakke groep weg te zetten. Ik heb altijd tussen de MBOers gewerkt en herken het beeld ook maar zeer beperkt.

  3. Het is geen veroordeling van die hoogopgeleide groep, het is meer een constatering dat dit debat vooral gevoerd wordt door die groep, die over het algemeen andere en betere sociaal-economische vooruitzichten en belangen heeft dan een laagopgeleide.

    Het is geen veroordeling van beide groepen, Alicia. Ik constateer vooral dat deze discussie vooral gevoerd wordt door de hoogopgeleide groep jongeren, die over het algemeen andere sociaal-economische vooruitzichten en perspectieven heeft dan de laagopgeleide, en dat het jammer is dat die tweede groep en haar belangen amper in de discussie voor komen.

  4. Het gaat ook niet om de veroordeling, het gaat me erom dat die groepen niet bestaan. In ieder geval niet op de manier dat jij ze schetst in dit stuk.
    Niet iedere arbeider is arm en zielig, niet iedere bijstandsmoeder laag opgeleid, niet iedere hoogopgeleide rijk en elitair, laat staan maatschappelijk geëngageerd. Volgens mij is opleiding niet het goede criterium hier. Hooguit is er een gedeelde factor die de kans op goed onderwijs ook vergroot.

  5. Ik ben blij dat Markla94 aanvoert dat lageropgeleiden veel korter leven ! Natuurlijk is dat belangrijk voor de discussie over de pensioenleeftijd. Trouwens ook dat lageropgeleiden eerder gezondheidsklachten krijgen. Met zieligheid heeft dat, in deze discussie, niets te maken.

  6. Ook daar is opleiding niet de juiste factor. Het doen van een opleiding an sich verlengt je leven niet. Het vergroot alleen de kans op een minder zware baan, maar dat hoeft niet. Nachtdiensten op een ambulance lijken me bijvoorbeeld ook niet het lichtste werk. En een mbo-functie als receptioniste niet het zwaarste.

  7. Mark, Goed dat je aanwijst dat er nog een “tweede groep” is die niet vertegenwoordigd wordt door de Sywerts van deze wereld. Ik vrees dat jij je ook tot de Sywerts rekent, want je stelt dat die “tweede groep” zich ook zou moeten organiseren, of in iedergeval van zich moet laten horen.

    Dat gaat niet gebeuren, en je geeft zelf al aan dat je dat ook wel weet. Het politieke systeem vol belangengroepen en partijen is helemaal ingericht op de elitaire universitair geschoolde mens met z’n werkgroepen, overlegstructuren en debatavonden. De “tweede groep” voelt zich daar niet toe aangetrokken, en ik moet zeggen; ikzelf ook niet. Ik ga liever gewoon ’s ochtends vroeg aan het werk om zo mijn eigen leven vorm te geven. Door mijn eigen leven vorm te geven, geef ik onbedoeld en onbewust ook vorm aan het leven van anderen. Er is geen debatclub voor nodig om de wereld te verbeteren. Zeker niet als die debatclub of belangengroep vol beroepsdebaters ook nog eens denkt te moeten praten namens of voor “de tweede groep”.

    Alicia wijst er op dat het onderscheid in groepen niet helemaal opgaat, en ik denk dat ze daar gelijk in heeft. Theoretisch hoor ik thuis in de eerste groep van kosmopolitische gestudeerde jongere, maar ideologisch voel ik mij helemaal niet thuis tussen de beroepsdebaters. Ik ben dan ook technisch geschoold, en maak de wereld door te doen, niet door te praten. Ik denk dat jouw “tweede groep” dat ook doet. Misschien zijn er wel twee assen; Lager/Hoger opgeleid, en Wel/Niet politiek geengageerd. Misschien zijn er wel nog veel meer assen te bedenken.

  8. Mark, Goed dat je aanwijst dat er nog een “tweede groep” is die niet vertegenwoordigd wordt door de Sywerts van deze wereld. Ik vrees dat jij je ook tot de Sywerts rekent, want je stelt dat die “tweede groep” zich ook zou moeten organiseren, of in iedergeval van zich moet laten horen.

    Dat gaat niet gebeuren, en je geeft zelf al aan dat je dat ook wel weet. Het politieke systeem vol belangengroepen en partijen is helemaal ingericht op de elitaire universitair geschoolde mens met z’n werkgroepen, overlegstructuren en debatavonden. De “tweede groep” voelt zich daar niet toe aangetrokken, en ik moet zeggen; ikzelf ook niet. Ik ga liever gewoon ’s ochtends vroeg aan het werk om zo mijn eigen leven vorm te geven. Door mijn eigen leven vorm te geven, geef ik onbedoeld en onbewust ook vorm aan het leven van anderen. Er is geen debatclub voor nodig om de wereld te verbeteren. Zeker niet als die debatclub of belangengroep vol beroepsdebaters ook nog eens denkt te moeten praten namens of voor “de tweede groep”.

    Alicia wijst er op dat het onderscheid in groepen niet helemaal opgaat, en ik denk dat ze daar gelijk in heeft. Theoretisch hoor ik thuis in de eerste groep van kosmopolitische gestudeerde jongere, maar ideologisch voel ik mij helemaal niet thuis tussen de beroepsdebaters. Ik ben dan ook technisch geschoold, en maak de wereld door te doen, niet door te praten. Ik denk dat jouw “tweede groep” dat ook doet. Misschien zijn er wel twee assen; Lager/Hoger opgeleid, en Wel/Niet politiek geengageerd. Misschien zijn er wel nog veel meer assen te bedenken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s