Herdenken

Op vier mei zijn we om acht uur twee minuten stil. Ik weet niet beter. Sinds ik klein was is het een vast ritueel. En dat is goed. Want we mogen de geschiedenis niet vergeten.

Mijn oma heeft Rotterdam zien branden. Zij was erbij toen de bommen vielen. Toen de havenstad vlamde als nooit tevoren. Ze zag de bommen vallen en hoorde de luchtsirenes loeien. Rotterdam is anders dan toen. Het stadhuis aan en het gebouw van de post aan de Coolsingel – die staan nog. Maar de rest is van glas, opgebouwd door een gebroken stad. Het is een stad zonder hart, maar misschien wel daarom ligt mijn hart in die stad. Rotterdam is getekend door de oorlog.

Dat geldt ook voor Nederland. De Tweede Wereldoorlog zit in onze aderen, in onze identiteit, wat die identiteit verder dan ook mag zijn. Schilderswijk of Wassenaar, Rotterdam of Amsterdam, jong of oud, het heeft ons land en onze geschiedenis getekend. Welke verschillen we ook hebben, welke conflicten er ook zijn, altijd is er die oorlog. Het heeft het moderne Nederland gevormd. Het is een bindende factor, meer nog dan het EK-voetbal.

Wat heb ik een respect voor die jongens, even oud als ik nu, of soms nog jonger, die hun vrijheid gaven voor de onze. Die gefusilleerd werden op bijvoorbeeld de Waalvlakte. Wat heb ik een respect voor mensen als Hannie Schaft. Had ik maar die moed. Ik zou mezelf graag vertellen dat ik ook in het verzet had gezeten, maar ik betwijfel het. Mijn hart begint al te bonzen als er een politieauto langsrijdt en mijn achterlicht niet brandt. Laat staan dat ik voedselbonnen had durven stelen.

Ik vind het belangrijk, Herdenkingsdag. Soms vraag ik me af hoe het over twintig, dertig jaar is. Als de generatie van mijn grootouders, die opgroeide in oorlogstijd, is overleden. Als enkel nog hun schriften en verhalen in ons geheugen gegrift zijn. Als we niet meer kunnen vragen hoe de oorlog nou écht was. Zou Herdenkingsdag dan nog steeds zo zijn? De beelden op tv bieden hoop. Kinderen, te jong nog om te begrijpen wat ze er doen, staan hand in hand met hun ouders, die ook al decennia na de oorlog zijn geboren, stil bij de gevallenen. Vermoedelijk zal het nooit anders worden. De oorlog gaat niet meer uit ons.

Vandaag gaat natuurlijk om meer dan alleen de Tweede Wereldoorlog. Het gaat om alle gevallenen in oorlogstijd. Hier, maar ook elders. Dan denk ik aan Rawagede, waar Nederlandse soldaten tientallen, honderden Indonesische mannen en kinderen doodschoten om ‘ons’ koninkrijk te verdedigen. Dan denk ik aan Sebrenica, en toch ook vooral de foto van Thom Karremans met Ratko Mladic. Maar ik denk ook verder, aan de kinderen die nog elk jaar sterven omdat in de Amerikaanse bommen die vielen op Irak en Afghanistan verarmd uranium zat – bommen die jaren na dato nog jaarlijks levens eisen. Ik denk aan dat Palestijnse jongetje dat met zijn vader achter een muurtje schuilde tegen Israëlische soldaten, maar in de armen van zijn vader werd doodgeschoten, waarna ook de vader door Israëlische kogels stierf. Ik denk aan die kantoorlieden die uit de World Trade Centers sprongen, en te pletter vielen op de straat. Ik denk aan al die oorlogen, al die beelden van slachtoffers die ik in de achttien jaar dat ik leef voorbij heb zien komen. Hier, maar ook honderden, duizenden kilometers verderop.

In oorlogen lijden de onschuldigen altijd het meest. Dat mogen we nooit vergeten.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s