Opstelten’s plan voor aanscherping Voetbalwet lost niks op

Minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten wil dat hooligans ‘harder worden aangepakt’. Langere gebiedsverboden, meer meldingsplicht, maar vooral ‘harder aanpakken’. Hij zit fout. Maar waarom gaat Opstelten de fout in met dit plan?

‘Je staat erbij, dus je bent erbij’

In de dertien jaar die ik nu naar Feyenoord ga, heb ik regelmatig rellen gezien. De eerste keer was ergens in het seizoen 2000/2001, toen supporters na een nederlaag tegen Fortuna Sittard naar het Maasgebouw, waar de clubburelen gevestigd zijn, togen. Ik begreep daar toen weinig van, maar in de jaren die volgden stond ik regelmatig zelf voor het glazen gebouw. Vreedzaam, maar bloedfanatiek. De laatste keer dat er bij het Maasgebouw gedemonstreerd werd, was anderhalf jaar geleden, wat nu bekend staat als de ‘Maasgebouw-rellen’.

De nasleep van die rellen is interessant om te belichten als het gaat over ‘harder aanpakken’. Politie en gemeente Rotterdam hanteren bij ongeregeldheden steeds vaker het principe van ‘je staat erbij, dus je bent erbij’. Dat houdt in dat in de buurt van de rellen staan genoeg is om opgepakt te kunnen worden. Gevolg is dat na de Maasgebouw-rellen jongens opgepakt zijn die amper iets gedaan hadden, maar wel in de buurt stonden.

Neem de zaak van Gansie. Gansie is niet zijn echte naam, maar zo heeft iedereen bij Feyenoord z’n eigen bijnaam. Nadat zijn foto bij Pauw en Witteman was verschenen, stapte hij met zijn advocaat naar de politie om aan te geven onschuldig te zijn. Hij werd direct gearresteerd en zat een aantal dagen in voorarrest, waarna anderhalf jaar van onzekerheid volgden. Zonder betrokken geweest te zijn bij de rellen kreeg hij een stadionverbod en hing hem een gevangenisstraf boven het hoofd. Uiteindelijk werd hij begin dit jaar vrijgesproken.

Deze zaak geeft aan dat je geen ‘echte’ raddraaier hoeft te zijn om gepakt te worden. Regelmatig zie ik jongens opgepakt worden voor letterlijk niks. Vorig seizoen werd één van m’n vrienden meegenomen door stewards en politie nadat hij bij binnenkomst van het stadion hard mijn naam riep. Uiteindelijk kwam hij nog voor de wedstrijd weer vrij, maar het geeft wel een tendens van repressie aan.

Repressie is het probleem

Een ander voorbeeld dan. Vorige week ging een groep jonge supporters met de partybus naar de uitwedstrijd tegen Roda JC. De bus kwam een aantal minuten te laat aan bij de plaats waar supporters moesten verzamelen, en besluit daarna in overleg met politie naar het stadion te rijden. Daar kwamen ze nooit aan. Met het stadion in zicht werd de bus stopgezet door de ME en teruggereden naar Rotterdam. Daar aangekomen stapte de ME de bus in en werd er in het rondgeslagen. Wie wilde vluchten, werd opgepakt en heeft inmiddels een stadionverbod ontvangen. Voetbal moet volgens politici als Opstelten en de Rotterdamse burgemeester Achmed Aboutaleb weer ‘een feest’ worden, maar zolang politierepressie de boventoon voert zal dat nooit gebeuren.

Daar ligt dan ook het probleem. Het aantal geweldsdelicten rondom en in stadions neemt al jaren af. De rapporten waar veel politici en beleidsmakers zich op baseren, kloppen maar half. Zo neemt het rapport van het CIV, dat elk jaar met veel bombarie gepresenteerd wordt (‘kijk, meer geweld bij voetbal!’), ook incidenten als een boete krijgen vanwege het drinken van bier rondom een stadion mee. Daardoor lijkt elk jaar weer alsof er meer geweld is, terwijl het aantal grote rellen amper toeneemt. Bovendien zijn veel van de ‘rellen’ die in media worden genoemd vaak amper een rel en vooral het gevolg van repressief politiebeleid. Wat deden de jongens die met de partybus naar Roda JC gingen fout dat ze in Rotterdam zomaar klappen kregen van politie? De lijst met voorbeelden van politiegeweld is lang, te lang, en een belangrijke agressor van geweld rondom voetbal.

Achthonderd onschuldige arrestanten

Dat het Ivo Opstelten is die met een plan voor harder straffen komt, verbaast me niet. Op 23 april 2006 liet hij achthonderd (!) supporters oppakken, omdat ze ‘niet weg wilden gaan’. Terwijl aan de ene kant de brug waarop die supporters afgesloten was, vormde aan de andere kant zich een politiemacht die één voor één alle supporters oppakte. Toevallige voorbijgangers, zoals zondagswandelaars, ouderen met rollators, werden zonder pardon ook opgepakt. De groep werd in ondergrondse garages urenlang vast gehouden zonder sanitaire voorzieningen of water. Zwangere vrouwen, ouderen, kinderen; voor Ivo Opstelten maakte het niks uit. Dat de Nationale Ombudsman later veel kritiek uitte op de massale arrestatie, was voor Opstelten geen reden om verantwoordelijkheid te nemen en excuses aan te bieden aan de honderden onterecht opgepakte supporters en toevallige voorbijgangers.

Aanscherping lost niks op

Het plan van Opstelten om harder te straffen zal veel mensen sympathiek klinken. Natuurlijk, harder straffen, dat doet het altijd. En dan ook nog die asociale, kaalgeschoren, drugsgebruikende hooligans! De werkelijkheid ligt iets genuanceerder. Sinds de invoering van de Voetbalwet in 2010 is het vooral repressie die toegenomen is. Uitlokking van politie zie ik vaak gebeuren. Vorig jaar bij de uitwedstrijd tegen De Graafschap kreeg ik bijna een tik met een gummyknuppel toen ik een ME’er om een pleister vroeg vanwege een bloedende hand. ‘Optyften!’, riep hij.

Saillant detail is dat de invoering van de Voetbalwet door politici juist gebruikt wordt om te laten zien dat repressie af zou gaan nemen, ‘als je je maar goed gedraagt’. Maar ook dat lijkt niet genoeg. Goed gedragen kan evengoed resulteren in klappen van de ME. Bij de bekerfinale tussen Jong Feyenoord/Excelsior en Jong Vitesse in 2011 kwam de ME een vak op dat volstond met ouderen en kinderen. Voor m’n ogen zag ik een kind een klap krijgen van een woeste ME’er. Dát is de uitwerking van de Voetbalwet.

Aanscherping van die Voetbalwet lost niks op, maar zal juist voor meer problemen zorgen. De toegenomen repressie van de afgelopen jaren komt veel supporters hun strot uit. De geweldsspiraal vanuit politie is vaak het probleem, niet de oplossing. Minder combiregelingen en minder repressie kunnen wél helpen. Het plan van minister Opstelten mag dan sympathiek klinken, het lost de problemen niet op. Integendeel.

Advertenties

4 gedachtes over “Opstelten’s plan voor aanscherping Voetbalwet lost niks op

  1. Goed stuk Mark,

    Gelukkig is er iemand die de mening van de supporters op een genuanceerde manier uiteenzet zodat ook de niet-supporters misschien enig begrip voor ons opbrengen.

  2. ik mis alleen dat ze in de maatschappij harder moeten gaan straffen voor bontkraagjes pedo’s en ander gespuis voor de rest uitmuntende column met een tikfout “(‘kijk, meer geweldig bij voetbal!’),” moet dat niet geweld zijn?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s