Waarom ‘Beiroet’ ertoe deed: over cultural bias en kosmopolitisme in media

Een dag voor de aanslagen in Parijs vielen in de Libanese hoofdstad Beiroet 43 doden bij aanslagen door IS. In de dagen na Parijs werd op internet veel beweerd dat (Westerse) media de terreur in de straten van Beiroet genegeerd hadden terwijl het bloedende hart van Parijs centraal stond, en blijkbaar alleen Westerse doden ertoe doen. Dat is een simplistische weergave van de werkelijkheid, maar niet per se onjuist. Beiroet deed ertoe, en in een tijd van global news networks hebben media een verantwoordelijkheid cultural bias te voorkomen.

Lezers willen het niet”

Jack Jones, een Britse “prankster” (dat blijkt een beroep te zijn), claimde op 14 november, één dag na Parijs, twee dagen na Beiroet, op Twitter dat media de aanslagen in de Libanese hoofdstad genegeerd hadden. Hij plaatste daarbij een foto van een Israëlisch bombardement op de stad uit de oorlog van 2006 – wat op zich een tamelijk ironische situatie is als je anderen onwetendheid verwijt. De tweet werd meer dan 57.000 keer geretweet. Ook daarin zit een zekere ironie: tienduizenden mensen die zich druk maken over de vraag waarom zich druk maakt over een bepaald Event.

Op de liberale Amerikaanse site Vox.com schreef journalist Max Fischer vervolgens een stuk waarom Jones fout zat: grote internationale kranten hadden wel degelijk over de aanslagen in Beiroet geschreven. Vervolgens claimde hij dat media niks over aanslagen die niet in het Westen plaatsvinden schrijven, omdat lezers daar eenmaal niet in geïnteresseerd zouden zijn.

Deels heeft Fischer denk ik gelijk: een brand aan het einde van de straat interesseert ons meer dan een brand vier wijken verderop. Hoe dichterbij nieuws of een gebeurtenis is, hoe meer betrokken we zijn. Maar dat zou voor nieuwsmedia geen reden mogen zijn om aanslagen en geweld in de non-West (een problematische term, omdat het al het andere reduceert tot één kenmerk: not us) te negeren “omdat het nu eenmaal niet gelezen wordt”.

Nieuwsmedia moeten zich niet enkel beperken tot dat wat hun lezers of kijkers willen zien; de behoeften van die nieuwsconsumenten wordt juist mede door nieuwsmedia zélf gecreëerd.

Het is een zelf versterkend proces, waarbij media die hun hoofdartikelen beperken tot wat er in het Westen gebeurt en gebeurtenissen elders marginaliseren of zelfs negeren, de impliciete culturele bias van kijkers en lezers versterken. Ik geloof dat één van de mogelijkheden die internet en globalisering ons bieden juist is dat over de grens kunnen kijken, onze blik kunnen verruimen en meer kennis kunnen nemen van de Ander.

Globalisering en internationale media

In een verbonden wereld, waarin naties en landen geen van elkaar afgeschermde entiteiten meer zijn en er grotere wederzijdse afhankelijkheid is tussen staten op economisch, cultureel en politiek vlak, is kennis over de Ander noodzakelijk. Het is onmisbaar om de wereld te begrijpen, gebeurtenissen te kunnen interpreteren en de gevolgen daarvan op onze samenlevingen te kunnen overzien. Zeker in een tijd waarin nieuwsnetwerken als CNN en kranten als The New York Times een globaal bereik hebben, dragen internationale nieuwsmedia een verantwoordelijkheid om de culturele bias van hun lezers en kijkers te overstijgen en een globalere, of zelfs cosmopolitische houding aan te nemen.

Het problematische is dat terwijl media als CNN en The Times een globaal bereik hebben en internationale invloed hebben, hun redacties overwegend Westers (en wit) zijn. Het risico daarvan is dat de impliciete cultural bias die mensen (en journalisten, dus) hebben niet wordt erkend, maar als een “natuurlijke” kijk op de wereld wordt gekoesterd. Natuurlijk krijgt Parijs dan meer aandacht, omdat het de belevingswereld van Westerse journalisten aantast. Het is onzinnig en simplistisch om te stellen dat media ‘Beiroet’ genegeerden; dat deden ze niet. Wel waren de hoeveelheid, lengtes en locatie van artikelen veel beperkter dan die over Parijs, zoals Justin Peters op Slate schreef Media als CNN en The Times kwamen bovendien met veel meer achtergrondverhalen, stukken over de slachtoffers en hun families, en reconstructies over de gebeurtenissen in Parijs dan over die in Beiroet. Een korte analyse leert dat Engelstalige kranten ongeveer 50 keer meer over Parijs dan over Beiroet schreven.

Globale nieuws media dragen een verantwoordelijkheid voor een evenwichtige verslaggeving over gebeurtenissen en issues, omdat hun nieuws wereldwijd bereik en invloed op de interpretaties van die gebeurtenissen door mensen heeft. Omdat hun journalisten overwegend wit en Westers zijn, dreigt hun verslaggeving een (impliciet) instrument van dominantie van Westerse culturele frames te worden. Wereldwijd worden die frames verspreid, gezien en geïnterpreteerd. Dat kan globale ongelijkheid en de culturele dominantie die daaraan ten grondslag ligt vergroten,en daarmee de egalitaire potentie van globalisering vernietigen.

Egalitair en cosmopolitisch

Ik ben niet zo naïef om te denken dat nieuws volledig objectief kan zijn, omdat, zoals ik hierboven al schrijf, de manier waarop verslag wordt gedaan van gebeurtenissen beïnvloed wordt door (al dan niet impliciete) culturele bias en frames. Maar nieuwsmedia met internationale invloed en globaal bereik dragen een verantwoordelijkheid die bias en frames te trachten te overstijgen, om hun lezers en kijkers een meer egalitair, cosmopolitisch verslag voor te leggen over nieuwsgebeurtenissen. Het maakt de interpretatie van de werkelijkheid gelijker, eerlijker, maar bovenal werkelijker. Dat zou kunnen door redacties van (internationale) kranten en tv-zenders diverser te maken, met meer geografische, etnische, sociaal-economische en culturele diversiteit.

Beiroet doet er wel degelijk toe. Als gebeurtenis waarbij 43 doden vielen en een stad die al zoveel te verduren had in schok raakte, maar ook als voorbeeld van hoe Westerse (culturele) frames in internationale nieuwsmedia domineren.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s